ინვესტორი
მოკლედ
- დევიდ სვენსენი (David Swensen) 1985 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იელის უნივერსიტეტის ენდაუმენტს (საქველმოქმედო ფონდს) მართავდა.
- შექმნა ე.წ. „იელის მოდელი“ — ფართო დივერსიფიკაცია კერძო კაპიტალში, ჰეჯ-ფონდებსა და რეალურ აქტივებში.
- მისი მიდგომა მსოფლიოს ბევრმა უნივერსიტეტმა და ფონდმა გადაიღო.
- ჩვეულებრივ ინვესტორებს კი, პირიქით, მარტივ და იაფ ინდექსურ ფონდებს ურჩევდა.
ადრეული წლები
სვენსენი ვისკონსინში, უნივერსიტეტის პროფესორის ოჯახში გაიზარდა. ეკონომიკის დოქტორის ხარისხი იელში მიიღო, სადაც მისი მენტორი ნობელის პრემიის ლაურეატი ჯეიმს ტობინი იყო. დოქტორანტურის შემდეგ უოლ-სტრიტზე, Salomon Brothers-სა და Lehman Brothers-ში მუშაობდა. Salomon-ში ყოფნისას მონაწილეობდა ერთ-ერთი პირველი სავალუტო სვოპის შექმნაში IBM-სა და მსოფლიო ბანკს შორის.
იელის ფონდი
1985 წელს, სულ რაღაც 31 წლის ასაკში, იელმა ის თავისი ენდაუმენტის მმართველად მიიწვია. იმ დროს უნივერსიტეტების ფონდები ძირითადად აშშ-ის აქციებსა და ობლიგაციებში იყო. სვენსენმა ეს მიდგომა შეცვალა: ფონდის დიდი ნაწილი გადაიტანა აქტივებში, რომლებიც ბირჟაზე არ ივაჭრება და ამიტომ ნაკლებად ეფექტიანად ფასდება — კერძო კომპანიებში, ვენჩურულ ფონდებში, უძრავ ქონებასა და ბუნებრივ რესურსებში.
იდეა ასეთი იყო: უნივერსიტეტი „სამუდამოდ“ არსებობს, ამიტომ მას შეუძლია დიდხანს დაელოდოს და ლიკვიდურობაზე უარი თქვას მაღალი გრძელვადიანი შემოსავლის სანაცვლოდ. ამავე დროს დიდი ყურადღება ექცეოდა საუკეთესო გარე მმართველების შერჩევას. ათწლეულების განმავლობაში იელის ფონდი ერთ-ერთი ყველაზე წარმატებული იყო აშშ-ის უნივერსიტეტებს შორის და მისმა გამოცდილებამ ბევრი მოსწავლე აღზარდა, რომლებმაც შემდეგ სხვა ფონდები ჩაიბარეს.
რჩევა ჩვეულებრივი ინვესტორისთვის
2005 წელს სვენსენმა დაწერა წიგნი „Unconventional Success“, რომელშიც მკაცრად აკრიტიკებდა ძვირ ფონდებს და ფინანსურ ინდუსტრიას, რომელიც მომხმარებელზე მეტად საკუთარ საკომისიოზე ფიქრობს. მისი რჩევა მარტივი იყო: დაბალი ხარჯის ინდექსური ფონდები, აქტივების გონივრული გადანაწილება და რეგულარული რებალანსირება.
რა ვისწავლოთ სვენსენისგან
- დივერსიფიკაცია მუშაობს. სხვადასხვა აქტივი სხვადასხვა დროს იზრდება — ნახე გაკვეთილი აქტივების გადანაწილება.
- ხარჯები მნიშვნელოვანია. ძვირი ფონდის საკომისიო წლების განმავლობაში შენი შემოსავლის დიდ ნაწილს „ჭამს“ — ნახე ხარჯების კოეფიციენტი.
- ნუ გადაიღებ ბრმად დიდების სტრატეგიას. ის, რაც მილიარდიან ფონდს აწყობს, შეიძლება შენთვის არ გამოდგეს.
