ინვესტორიმოკლედ
- ჰარი მარკოვიცი (Harry Markowitz) ამერიკელი ეკონომისტი იყო, თანამედროვე პორტფელის თეორიის შემქმნელი.
- 1952 წლის ნაშრომში მათემატიკურად აჩვენა, როგორ ამცირებს დივერსიფიკაცია რისკს.
- 1990 წელს ეკონომიკაში ნობელის პრემია მიიღო.
- მისი იდეები დღეს ყველა საპენსიო ფონდისა და ფინანსური მრჩევლის მუშაობის საფუძველია.
ბავშვობა და განათლება
მარკოვიცი 1927 წელს ჩიკაგოში, სასურსათო მაღაზიის მფლობელების ოჯახში დაიბადა. ბავშვობაში ფიზიკითა და ფილოსოფიით იყო გატაცებული. ჩიკაგოს უნივერსიტეტში ეკონომიკა შეისწავლა. დისერტაციის თემა შემთხვევით იპოვა: ბროკერთან საუბრისას მიხვდა, რომ ეკონომიკაში ჯერ არავის შეესწავლა მათემატიკურად, როგორ უნდა შეარჩიოს ინვესტორმა აქციები.
კარიერის გზა
1952 წელს გამოაქვეყნა ნაშრომი „პორტფელის შერჩევა“ — სულ 14 გვერდი, რომელმაც ინვესტირება შეცვალა. მანამდე ინვესტორები ცალკეულ „კარგ“ აქციებს ეძებდნენ; მარკოვიცმა აჩვენა, რომ მთავარია, აქციები როგორ მოძრაობს ერთად. ანეკდოტის მიხედვით, დისერტაციის დაცვაზე მილტონ ფრიდმანმა ხუმრობით თქვა, რომ ეს ეკონომიკა არ იყო.
შემდეგ მარკოვიცი RAND კორპორაციაში მუშაობდა, სადაც კომპიუტერული პროგრამირების ენისა და ოპტიმიზაციის მეთოდების შექმნაშიც მონაწილეობდა. მოგვიანებით უნივერსიტეტებში ასწავლიდა და ფინანსურ ფირმებს უწევდა კონსულტაციას.
კრიტიკა
- წარსულის მონაცემებზე დამოკიდებულება: თეორია წარსულ შემოსავლებსა და კორელაციებს იყენებს, რომლებიც მომავალში შეიძლება შეიცვალოს.
- კრიზისის დროს კორელაცია იზრდება: როცა ბაზარი ეცემა, ბევრი აქტივი ერთად ეცემა და დივერსიფიკაციის სარგებელი მცირდება.
რა ვისწავლოთ მარკოვიცისგან
- იფიქრე პორტფელზე, არა ცალკეულ აქციებზე. მთავარია, როგორ მუშაობს მთელი პორტფელი — ნახე პორტფელის აზროვნება.
- კორელაცია მნიშვნელოვანია. სხვადასხვაგვარად მოძრავი აქტივები რისკს ამცირებს.
- მარტივი გადაწყვეტაც კარგია. თავად მარკოვიციც მარტივ 50/50 განაწილებას იყენებდა — ნახე აქტივების განაწილება.
