ინვესტორი
მოკლედ
- უილიამ შარპი (William F. Sharpe) ამერიკელი ეკონომისტი და სტენფორდის უნივერსიტეტის პროფესორია.
- 1964 წელს შექმნა კაპიტალური აქტივების ფასწარმოქმნის მოდელი (CAPM), რომელიც აქციის რისკს და მოსალოდნელ შემოსავალს აკავშირებს.
- მის სახელს ატარებს შარპის კოეფიციენტი — ინვესტიციის შედეგის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული საზომი.
- 1990 წელს ეკონომიკის დარგში ნობელის პრემია მიიღო.
მარკოვიცის მოსწავლე
შარპმა UCLA-ში ისწავლა და კვლევითი ცენტრ RAND-ში მუშაობისას გაიცნო ჰარი მარკოვიცი, რომელმაც მას დისერტაციის თემა ურჩია. მარკოვიცმა აჩვენა, რომ დივერსიფიკაცია რისკს ამცირებს. შარპმა კი ეს იდეა მთელ ბაზარზე გაავრცელა და ჰკითხა: რა შემოსავალს უნდა ელოდეს ინვესტორი კონკრეტული აქციისგან?
CAPM და ბეტა
შარპის პასუხი იყო, რომ ყველა რისკი ერთნაირად არ ანაზღაურდება. კომპანიის საკუთარი რისკი შეიძლება დივერსიფიკაციით შემცირდეს, ამიტომ ბაზარი მას არ „იხდის“. ანაზღაურდება მხოლოდ ის რისკი, რომელსაც მთელ ბაზართან ერთად მოძრაობა ქმნის. ამ მგრძნობელობას ბეტა ეწოდება. დღეს CAPM ბიზნეს-სკოლებში ყველგან ისწავლება და კაპიტალის ღირებულების გამოთვლისას გამოიყენება.
რა ვისწავლოთ შარპისგან
- შემოსავალი რისკის გარეშე არ ფასდება. ყოველთვის ჰკითხე: რამხელა რისკი გადავიტანე ამ შემოსავლის მისაღებად?
- ხარჯები შედეგს ჭამს. აქტიური მართვის „არითმეტიკა“ იაფი ინდექსური ფონდების სასარგებლოდ მეტყველებს.
- დივერსიფიკაცია უფასო დაცვაა. ცალკეული კომპანიის რისკი ბევრი აქციის ფლობით მცირდება — ნახე თანამედროვე პორტფელის თეორია.
