ინვესტორი
მოკლედ
- დანიელ კანემანი (Daniel Kahneman) ისრაელურ-ამერიკელი ფსიქოლოგი იყო.
- ამოს ტვერსკისთან ერთად შეისწავლა, როგორ იღებენ ადამიანები გადაწყვეტილებებს გაურკვევლობის პირობებში.
- 2002 წელს ეკონომიკის დარგში ნობელის პრემია მიიღო, თუმცა ეკონომიკა არასდროს უსწავლია.
- მისი ნაშრომი ქცევითი ფინანსების საფუძველია.
ომიდან მეცნიერებამდე
კანემანი თელ-ავივში დაიბადა, მაგრამ ბავშვობა პარიზში გაატარა. მეორე მსოფლიო ომის დროს მისი ებრაული ოჯახი ნაცისტების მიერ ოკუპირებულ საფრანგეთში იმალებოდა. ომის შემდეგ ოჯახი პალესტინაში დაბრუნდა. კანემანი ისრაელის არმიის ფსიქოლოგიურ განყოფილებაში მსახურობდა, შემდეგ კი დოქტორის ხარისხი ბერკლიში მიიღო.
ტვერსკისთან თანამშრომლობა
1969 წლიდან კანემანი და ამოს ტვერსკი ერთად იკვლევდნენ ადამიანის აზროვნების სისტემურ შეცდომებს. მათ აჩვენეს, რომ ადამიანები ალბათობებს ცუდად აფასებენ, ახლო მაგალითებს ზედმეტად ენდობიან და ზარალის ეშინიათ უფრო მეტად, ვიდრე მოგება უხარიათ. ამ ნაშრომმა შეარყია ძველი ეკონომიკური მოდელების ვარაუდი, რომ ადამიანები ყოველთვის რაციონალურად მოქმედებენ.
ტვერსკი 1996 წელს გარდაიცვალა; ნობელის პრემია სიცოცხლეში არ ენიჭება, ამიტომ 2002 წელს ის მხოლოდ კანემანმა მიიღო. კანემანს თავისი მეგობრის როლი ყოველთვის ხაზგასმით აღნიშნავდა. მისი იდეები ეკონომიკაში განსაკუთრებით რიჩარდ ტალერმა განავითარა.
რა ვისწავლოთ კანემანისგან
- ზარალის შიში ძლიერია. ეს ხშირად გვაიძულებს, წაგებიანი აქცია დიდხანს ვინახოთ, ხოლო მომგებიანი ძალიან ადრე გავყიდოთ — ნახე ზარალის არიდება.
- ინტუიციას ფულის საკითხებში ნუ ენდობი. წინასწარ დაწერილი საინვესტიციო გეგმა ემოციურ გადაწყვეტილებებს ამცირებს.
- საკუთარი თავის ზედმეტი რწმენა საშიშია. ხშირად გვგონია, რომ მომავალს უკეთ ვხედავთ, ვიდრე სინამდვილეშია — ნახე ქცევითი ფინანსები.
