ინვესტორი
მოკლედ
- ალენ სტენფორდი (Allen Stanford) ტეხასელი ფინანსისტი იყო, რომლის ბანკი ანტიგუაში მდებარეობდა.
- ბანკი ყიდდა დეპოზიტის სერტიფიკატებს უჩვეულოდ მაღალი და სტაბილური შემოსავლით.
- 2009 წელს გამოაშკარავდა, რომ ეს იყო პონცის სქემა, რომელმაც ათასობით ინვესტორი დააზარალა.
- 2012 წელს სტენფორდს 110 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა.
ბანკი კარიბის ზღვაზე
სტენფორდი ტეხასში, პატარა ქალაქში გაიზარდა. ბეილორის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ ფიტნეს-კლუბების ბიზნესი სცადა, რომელიც გაკოტრდა, შემდეგ კი მამასთან ერთად უძრავი ქონებით ვაჭრობდა. 1985 წელს კარიბის ზღვაზე ბანკი დააფუძნა, რომელიც მოგვიანებით ანტიგუაში გადაიტანა. ბანკი ინვესტორებს, ძირითადად ლათინური ამერიკიდან და აშშ-დან, სთავაზობდა დეპოზიტის სერტიფიკატებს, რომლებიც ჩვეულებრივ ბანკებზე ბევრად მეტს იხდიდა.
სტენფორდი ანტიგუაში გავლენიანი ფიგურა გახდა: იყო ქვეყნის უდიდესი კერძო დამსაქმებელი, ფლობდა გაზეთს, აფინანსებდა კრიკეტის ტურნირებს და 2006 წელს რაინდის წოდებაც მიიღო.
გამოაშკარავება
2008 წლის კრიზისის შემდეგ, როცა ბერნი მედოფის თაღლითობა გამოაშკარავდა, მარეგულირებლებმა სტენფორდის ბანკსაც მიაქციეს ყურადღება. 2009 წლის თებერვალში აშშ-ის ფასიანი ქაღალდების კომისიამ ის თაღლითობაში დაადანაშაულა, ბანკი კი დაიხურა. აღმოჩნდა, რომ ინვესტორების ფულის დიდი ნაწილი სტენფორდის პირად ბიზნესებში, ცხოვრების სტილსა და ძველი ინვესტორების გადახდაში იყო გამოყენებული. 2012 წელს ნაფიცმა მსაჯულებმა ის დამნაშავედ ცნეს.
რა ვისწავლოთ სტენფორდისგან
- მაღალი და სტაბილური შემოსავალი საეჭვოა. ნამდვილ ინვესტიციებს რყევები აქვს — ნახე ვოლატილობა და რისკი.
- გაიგე, სად არის შენი ფული. თუ ფონდი ან ბანკი არ გეუბნება, რაში დებს, ეს წითელი დროშაა.
- იცოდე პონცის სქემის ნიშნები. ნახე ჩარლზ პონცის და ბერნი მედოფის ისტორიები.
