მოკლედ
- დო კვონი (Do Kwon) Terraform Labs-ის თანადამფუძნებელია — კომპანიისა, რომელმაც შექმნა „სტეიბლქოინი“ TerraUSD და კრიპტოვალუტა Luna.
- 2022 წლის მაისში ორივე ტოკენი რამდენიმე დღეში დაინგრა და ინვესტორებს დაახლოებით 45 მილიარდი დოლარი დააკარგვინა.
- კრახის შემდეგ კვონი იმალებოდა, 2023 წელს კი მონტენეგროში ყალბი პასპორტით დააკავეს.
- აშშ-ში ექსტრადიციის შემდეგ დანაშაული აღიარა და 2025 წელს 15 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა.
ახალგაზრდობა და განათლება
კვონი 1991 წელს სამხრეთ კორეაში დაიბადა. სტენფორდის უნივერსიტეტში კომპიუტერული მეცნიერება შეისწავლა და მოკლე ხნით Apple-სა და Microsoft-ში პრაქტიკა გაიარა. კორეაში დაბრუნების შემდეგ უსადენო ინტერნეტის სტარტაპი დააარსა.
Terra-ს აღზევება
2018 წელს კვონმა და დენიელ შინმა Terraform Labs დააარსეს. 2021 წელს, კრიპტოვალუტების ბუმის დროს, Luna-ს ფასი ათეულჯერ გაიზარდა, ხოლო TerraUSD-ში მილიარდობით დოლარი ჩაიდო, რადგან Anchor-ის პლატფორმა მასზე დაახლოებით 20%-იან შემოსავალს იხდიდა. კვონი სოციალურ ქსელებში ამპარტავნულად და ირონიულად იქცეოდა კრიტიკოსების მიმართ, მისი მხარდამჭერები კი თავს „ლუნატიკებს“ უწოდებდნენ.
კრახი
2022 წლის მაისში რამდენიმე დიდმა გაყიდვამ TerraUSD-ს დოლართან კავშირი დააკარგვინა. სისტემის ავტომატურმა მექანიზმმა ტრილიონობით ახალი Luna გამოუშვა და ორივე ტოკენმა ღირებულება თითქმის მთლიანად დაკარგა. კრახმა მთელი კრიპტოვალუტების ბაზარი დაასუსტა და რამდენიმე კრიპტოკომპანიის გაკოტრებას შეუწყო ხელი.
სამართლებრივი შედეგები
კორეამ და აშშ-მა კვონს ბრალი დასდეს თაღლითობაში. ის სინგაპურიდან წავიდა და რამდენიმე თვე იმალებოდა, სანამ 2023 წლის მარტში მონტენეგროში ყალბი პასპორტით ფრენისას არ დააკავეს. აშშ-ში ექსტრადიციის შემდეგ თაღლითობაში დანაშაული აღიარა. ცალკე, სამოქალაქო საქმეში, Terraform Labs-მა აშშ-ის ფასიანი ქაღალდების კომისიასთან მილიარდობით დოლარის შეთანხმება დადო.
რა ვისწავლოთ კვონისგან
- ძალიან მაღალი, „გარანტირებული“ შემოსავალი საშიშია. თუ ვინმე ბანკზე ბევრად მეტს გპირდება უსაფრთხოდ, ჰკითხე, საიდან მოდის ეს ფული.
- „სტაბილური“ ყოველთვის სტაბილური არ არის. გაიგე, რა იცავს აქტივის ფასს — რეალური რეზერვი თუ მხოლოდ ალგორითმი. ნახე კრიპტოვალუტა.
- ამპარტავნება გაფრთხილების ნიშანია. როცა დამფუძნებელი კრიტიკას დაცინვით პასუხობს, ინვესტორი ფრთხილად უნდა იყოს — ნახე ბუშტი.