მოკლედ
- თომას ედისონი (Thomas Edison) ამერიკელი გამომგონებელი და მეწარმე იყო, ათასზე მეტი პატენტის ავტორი.
- მის გამოგონებებს შორისაა ფონოგრაფი, პრაქტიკული ელექტრონათურა და კინოკამერის ადრეული ვერსიები.
- შექმნა ელექტროენერგიის პირველი კომერციული სისტემა, საიდანაც General Electric დაიბადა.
- გამოგონება ბიზნესად აქცია — პირველი სამრეწველო კვლევითი ლაბორატორიით.
ბავშვობა და ახალგაზრდობა
ედისონი 1847 წელს ოჰაიოში დაიბადა. სკოლაში სულ რამდენიმე თვე ისწავლა — მასწავლებელი მას „დაბნეულს“ უწოდებდა, ამიტომ დედამ სახლში ასწავლა. ბავშვობიდან სმენის პრობლემები ჰქონდა. 12 წლის ასაკში მატარებლებში გაზეთებს და ტკბილეულს ყიდდა, მატარებლის ვაგონში კი საკუთარი ქიმიური ლაბორატორია მოაწყო. ტელეგრაფისტად მუშაობდა და ტელეგრაფის აპარატების გაუმჯობესებით დაიწყო გამოგონებები.
კარიერის გზა
1876 წელს ნიუ-ჯერსის მენლო-პარკში კვლევითი ლაბორატორია გახსნა, სადაც ფონოგრაფი და ელექტრონათურა შეიქმნა. ედისონი ესმოდა, რომ გამოგონებას ფული სჭირდება: ფინანსისტებს, მათ შორის ჯ.პ. მორგანს, თავისი პროექტების დასაფინანსებლად იზიდავდა. 1882 წელს ნიუ-იორკში პირველი კომერციული ელექტროსადგური ამუშავდა.
წარუმატებლობები
- დენების ომი: მუდმივი დენის დაცვაში ედისონმა წააგო, და მის კომპანიას მორგანმა კონკურენტთან შერწყმა აიძულა — ედისონის სახელი კომპანიის დასახელებიდანაც კი ამოიღეს.
- მადნის გამდიდრება: ედისონმა წლები და ქონების დიდი ნაწილი დახარჯა რკინის მადნის გამდიდრების პროექტზე, რომელიც ჩავარდა.
- ათასობით ცდა: ელექტრონათურის ძაფისთვის ათასობით მასალა გამოსცადა — თავად ამბობდა, რომ ეს წარუმატებლობა კი არა, სწავლა იყო.
რა ვისწავლოთ ედისონისგან
- ინოვაციას ბიზნესი სჭირდება. გამოგონება მაშინ ქმნის ღირებულებას, როცა მის ირგვლივ სისტემა და ბაზარი შენდება.
- სტანდარტების ომი სარისკოა. ტექნოლოგიურ ბრძოლაში წაგებულმა კომპანიამ შეიძლება ბაზარი დაკარგოს — ნახე კონკურენტული უპირატესობა.
- კვლევაში ინვესტიცია. თანამედროვე კომპანიების კვლევისა და განვითარების ხარჯები ედისონის ლაბორატორიის მემკვიდრეობაა.