ინვესტორი
მოკლედ
- მაირონ შოულზი (Myron Scholes) კანადურ-ამერიკელი ეკონომისტია.
- 1973 წელს ფიშერ ბლეკთან ერთად შექმნა ოფციონების ფასის გამოთვლის მოდელი.
- 1997 წელს რობერტ მერტონთან ერთად ეკონომიკის დარგში ნობელის პრემია მიიღო (ბლეკი 1995 წელს გარდაიცვალა).
- იყო ჰეჯ-ფონდ LTCM-ის პარტნიორი, რომელიც 1998 წელს დაიშალა.
ფორმულა, რომელმაც ბაზარი შეცვალა
შოულზი კანადაში გაიზარდა და ეკონომიკა ჯერ მაკმასტერის, შემდეგ ჩიკაგოს უნივერსიტეტში ისწავლა. ოფციონები მანამდეც არსებობდა, მაგრამ მათ ფასს ძირითადად ინტუიციით ადგენდნენ. 1973 წელს ბლეკმა და შოულზმა აჩვენეს, როგორ შეიძლება ოფციონის ღირებულების გამოთვლა აქციის ფასის, ვადისა და მერყეობის მიხედვით.
იმავე წელს ჩიკაგოში ოფციონების პირველი ორგანიზებული ბირჟა გაიხსნა და ტრეიდერებმა ფორმულის გამოყენება მალევე დაიწყეს. დღეს ამ მოდელის იდეები რისკის მართვის ყოველდღიური ინსტრუმენტია.
LTCM-ის გაკვეთილი
1994 წელს ჯონ მერიუეზერმა დააარსა ჰეჯ-ფონდი Long-Term Capital Management, რომელშიც შოულზი და მერტონი პარტნიორები გახდნენ. ფონდი ფასების მცირე განსხვავებებზე დებდა ფსონს და მოგების გასაზრდელად დიდ ლევერიჯს იყენებდა. პირველ წლებში შედეგები შთამბეჭდავი იყო.
1998 წელს რუსეთის დეფოლტის შემდეგ ბაზრები პანიკაში ჩავარდა და LTCM-ის პოზიციები ერთდროულად წაგებიანი გახდა. ნიუ-იორკის ფედერალური სარეზერვო ბანკის შუამავლობით 14 ბანკმა ფონდი გადაარჩინა, რათა მისი დაშლა მთელ ფინანსურ სისტემას არ დაზიანებოდა.
რა ვისწავლოთ შოულზისგან
- ოფციონის ფასი მერყეობაზეა დამოკიდებული. რაც უფრო მეტად მერყეობს აქცია, მით უფრო ძვირია ოფციონი — ნახე ნაგულისხმევი მერყეობა.
- ნასესხები ფული შეცდომას ადიდებს. ჭკვიანი მოდელიც ვერ იხსნის მაღალ ლევერიჯს უჩვეულო მოვლენებისგან — ნახე რისკი.
- მოდელი რეალობის გამარტივებაა. ყოველთვის ჰკითხე საკუთარ თავს, რა მოხდება, თუ ბაზარი მოდელის მოლოდინის საწინააღმდეგოდ მოიქცევა.
