ინვესტორი
მოკლედ
- დონალდ ტრამპი (Donald Trump) აშშ-ის 45-ე (2017–2021) და 47-ე (2025 წლიდან) პრეზიდენტია.
- პოლიტიკამდე უძრავი ქონების დეველოპერი, კაზინოების მფლობელი და სატელევიზიო შოუ „შეგირდის“ წამყვანი იყო.
- მისი ეკონომიკური პოლიტიკა — გადასახადების შემცირება და ტარიფები — მსოფლიო ბაზრებს პირდაპირ ამოძრავებს.
- ბიზნესი მდიდარი მამისგან მიღებული დახმარებით დაიწყო და კარიერაში დიდი წარმატებებიც ჰქონდა და ცნობილი წარუმატებლობებიც.
ბავშვობა და ოჯახი
ტრამპი 1946 წელს ნიუ-იორკში, კვინზის უბანში დაიბადა. მამა, ფრედ ტრამპი, უძრავი ქონების წარმატებული დეველოპერი იყო, რომელიც ნიუ-იორკის გარეუბნებში საშუალო კლასისთვის ბინებს აშენებდა. ოჯახი მდიდარი იყო. 13 წლის ასაკში სამხედრო აკადემიაში გაგზავნეს, რომ დისციპლინა ესწავლა.
განათლება და ბიზნესის დასაწყისი
პენსილვანიის უნივერსიტეტის Wharton-ის სკოლაში ეკონომიკა შეისწავლა. 1971 წელს მამის კომპანიის მართვა ჩაიბარა და ბიზნესი ბრუკლინიდან მანჰეტენზე გადაიტანა. მამისგან მიღებული სესხები და გარანტიები მისი ადრეული პროექტების მნიშვნელოვანი ნაწილი იყო.
კარიერის გზა
1980-იან წლებში ტრამპი ნიუ-იორკის ცნობილი დეველოპერი გახდა: Grand Hyatt-ის სასტუმრო, Trump Tower მანჰეტენის ხუთე ავენიუზე, კაზინოები ატლანტიკ-სიტიში. 1987 წელს გამოსცა წიგნი „გარიგების ხელოვნება“, რომელიც ბესტსელერი გახდა.
2004 წლიდან სატელევიზიო შოუ „შეგირდი“ ტრამპს ფართო აუდიტორიისთვის ცნობილ სახედ აქცია და მისი ბრენდის ლიცენზირება — სასტუმროებზე, ტანსაცმელზე, შენობებზე — ფულის მნიშვნელოვანი წყარო გახდა.
წარუმატებლობები და კრიზისები
- კაზინოების გაკოტრებები (1991–2009): ატლანტიკ-სიტის კაზინოებმა და სასტუმროებმა რამდენჯერმე გაკოტრების პროცედურა გაიარეს.
- 1990-იანი წლების ვალები: ტრამპს ბანკების მიმართ ვალები ჰქონდა და ზოგი აქტივის — იახტის, ავიაკომპანიის — გაყიდვა მოუწია.
- წარუმატებელი ბიზნესები: ავიაკომპანია Trump Shuttle, Trump University (რომლის სარჩელებიც მორიგებით დასრულდა) და სხვა.
- სასამართლო საქმეები: მის წინააღმდეგ მრავალი სისხლის სამართლისა და სამოქალაქო საქმე აღიძრა. 2024 წელს ნიუ-იორკის ნაფიცმა მსაჯულებმა ბიზნეს-ჩანაწერების გაყალბების საქმეში დამნაშავედ ცნეს; ტრამპი ბრალდებებს პოლიტიკურად მოტივირებულს უწოდებს.
პრეზიდენტობა და ბაზრები
- გადასახადების რეფორმა (2017): კორპორატიული მოგების გადასახადი მნიშვნელოვნად შემცირდა, რამაც კომპანიების მოგება და აქციების გამოსყიდვა გაზარდა.
- სავაჭრო ომი ჩინეთთან (2018–2019): ტარიფები და კონტრ-ტარიფები ბაზრებზე დიდ რყევებს იწვევდა.
- 2025 წლის ტარიფები: აპრილში გამოცხადებულმა ფართო ტარიფებმა რამდენიმე დღეში ბაზრების მკვეთრი ვარდნა გამოიწვია; ნაწილის დროებითმა შეჩერებამ კი — რეკორდული ერთდღიანი ზრდა.
- ფედერალური სარეზერვო სისტემა: ტრამპი ხშირად და საჯაროდ აკრიტიკებს ფედის თავმჯდომარე ჯერომ პაუელს საპროცენტო განაკვეთების გამო.
საინტერესო ფაქტები
- ჰოლივუდის „დიდების ხეივანში“ საკუთარი ვარსკვლავი აქვს „შეგირდის“ გამო.
- ბიზნესში ყველაზე ცნობილი მისი სახელის ლიცენზირებაა — ბევრ შენობას, რომელზეც მისი სახელი წერია, ის არ ფლობს.
- 2025 წელს მის სახელთან დაკავშირებული კრიპტოვალუტის პროექტები გაჩნდა, რამაც ინტერესთა კონფლიქტის შესახებ დებატები გამოიწვია.
რა ვისწავლოთ ინვესტორმა
- პოლიტიკური რისკი რეალურია. ერთმა განცხადებამ შეიძლება მსოფლიო ბაზრები რამდენიმე საათში შეცვალოს. დივერსიფიკაცია ასეთ დროს ყველაზე კარგი დაცვაა.
- ნუ იმოქმედებ პანიკაში. 2025 წლის აპრილის ვარდნის შემდეგ ბაზარი სწრაფად აღდგა — ვინც პანიკაში გაყიდა, ზრდა გამოტოვა.
- ვალი ბიზნესს აზიანებს. ტრამპის კაზინოების გაკოტრებები აჩვენებს, რამდენად სახიფათოა ვალით დატვირთული ბიზნესი.
