პიტერ თილი

მოკლედ

• პიტერ თილი (Peter Thiel) სილიკონის ველის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი და საკამათო ინვესტორია.
• PayPal-ის და Palantir-ის თანადამფუძნებელია; Facebook-ის პირველი გარე ინვესტორი იყო.
• მისი წიგნი „ნულიდან ერთამდე“ სტარტაპების დამფუძნებლების ერთ-ერთი საყვარელი წიგნია.
• ცნობილია არაორდინარული, ხშირად კონსერვატიული და ლიბერტარიანული შეხედულებებით.

ბავშვობა და განათლება

თილი 1967 წელს გერმანიაში დაიბადა და ერთი წლის ასაკში ოჯახთან ერთად აშშ-ში გადავიდა. მამა ქიმიკოსი-ინჟინერი იყო, რის გამოც ბავშვობის ნაწილი სამხრეთ აფრიკასა და ნამიბიაში გაატარა. ბავშვობაში ჭადრაკის ძლიერი მოთამაშე და მათემატიკის ნიჭიერი მოსწავლე იყო.

სტენფორდში ფილოსოფია შეისწავლა და სტუდენტური კონსერვატიული გაზეთი დააარსა, შემდეგ სამართლის სკოლა დაამთავრა. რამდენიმე წელი იურისტად და დერივატივებით მოვაჭრე ტრეიდერად მუშაობდა, მაგრამ ამ კარიერით უკმაყოფილო იყო.

PayPal

1998 წელს მაქს ლევჩინთან ერთად დააარსა კომპანია, რომელიც ელექტრონული გადახდებით დაკავდა. 2000 წელს ის ელონ მასკის X.com-ს შეუერთდა და PayPal შეიქმნა. თილი CEO იყო, როცა 2002 წელს კომპანია ბირჟაზე გავიდა და შემდეგ eBay-მ იყიდა.

საუკეთესო ინვესტიცია: Facebook

2004 წელს, როცა Facebook მხოლოდ რამდენიმე უნივერსიტეტში იყო ცნობილი, თილიმ მასში ნახევარი მილიონი დოლარი ჩადო და კომპანიის 10%-ზე მეტი მიიღო. ეს ინვესტიცია მილიარდ დოლარზე მეტად იქცა და თილის სილიკონის ველის ყველაზე ცნობილ ინვესტორად აქცია.

Palantir და Founders Fund

2003 წელს თანადააარსა Palantir — კომპანია, რომელიც მონაცემების ანალიზის ტექნოლოგიით მთავრობებს ეხმარება, მათ შორის ტერორიზმის წინააღმდეგ ბრძოლაში. 2005 წელს დააარსა ვენჩურული ფონდი Founders Fund, რომელმაც ადრეულ ეტაპზე ჩადო ფული SpaceX-ში, Airbnb-ში, Stripe-სა და სხვა ცნობილ კომპანიებში.

წარუმატებლობები და კრიტიკა

• ჰეჯ-ფონდი Clarium: 2008 წელს მისმა მაკრო ჰეჯ-ფონდმა კარგი შედეგი აჩვენა, მაგრამ შემდეგ წლებში დიდი ზარალი ნახა და ინვესტორების უმეტესობამ ფული გამოიტანა.
• Gawker-ის საქმე (2016): ფარულად აფინანსებდა სასამართლო სარჩელს მედია-კომპანია Gawker-ის წინააღმდეგ, რომელმაც წლებით ადრე მისი პირადი ცხოვრების შესახებ გამოაქვეყნა. Gawker გაკოტრდა. ბევრმა ეს პრესის თავისუფლებაზე თავდასხმად შეაფასა.
• პოლიტიკური აქტივობა: 2016 წელს დონალდ ტრამპს დაუჭირა მხარი, რაც სილიკონის ველზე იშვიათი და ძალიან საკამათო იყო.
• Palantir-ის ეთიკა: კომპანიის მუშაობა სადაზვერვო სამსახურებთან და იმიგრაციის სამსახურთან ადამიანის უფლებების დამცველების კრიტიკის საგანია.

ყველაზე ხმაურიანი ამბები

• თილის სტიპენდია: ახალგაზრდებს ათობით ათას დოლარს უხდის, თუ უნივერსიტეტს მიატოვებენ და საკუთარ პროექტს დაიწყებენ.
• ახალი ზელანდიის მოქალაქეობა: 2011 წელს მიიღო, თუმცა ქვეყანაში ძალიან ცოტა ხანი ჰქონდა გატარებული, რამაც იქ დებატები გამოიწვია.

რა ვისწავლოთ თილისგან

• მონოპოლიები ყველაზე მომგებიანია. თილის აზრით, საუკეთესო ბიზნესი კონკურენციას არიდებს თავს — ინვესტორისთვის ეს „თხრილის“ იდეას ემთხვევა.
• საწინააღმდეგო აზროვნება. დიდი მოგება იქაა, სადაც შენ მართალი ხარ, უმრავლესობა კი — არა.
• ვენჩურული ინვესტიციები ძალიან სარისკოა. Facebook-ის მსგავსი წარმატება იშვიათია; ვენჩურული ფონდების სტარტაპების უმეტესობა ჩავარდება.