ინვესტორი
მოკლედ
- ჯერომ პაუელი (Jerome Powell) აშშ-ის ფედერალური სარეზერვო სისტემის თავმჯდომარე იყო 2018–2026 წლებში.
- მის სიტყვებს მსოფლიოს ყველა ინვესტორი ადევნებდა თვალს, რადგან ფედის საპროცენტო განაკვეთი ყველა აქტივის ფასზე მოქმედებს.
- პანდემიის დროს ბაზრებს უპრეცედენტო დახმარება გაუწია, შემდეგ კი ინფლაციის დასამარცხებლად ისტორიულად სწრაფად გაზარდა განაკვეთები.
- ეკონომისტი არ არის — იურისტი და ყოფილი ინვესტიციების ბანკირია.
ბავშვობა და განათლება
პაუელი 1953 წელს ვაშინგტონში, იურისტის ოჯახში დაიბადა. პრინსტონის უნივერსიტეტში პოლიტიკური მეცნიერებები შეისწავლა, შემდეგ ჯორჯთაუნის სამართლის სკოლა დაამთავრა. ეკონომიკის ხარისხი არ აქვს, რაც ფედის ხელმძღვანელებს შორის იშვიათია.
კარიერის გზა
იურისტად, შემდეგ კი ინვესტიციების ბანკირად მუშაობდა. 1990-იანი წლების დასაწყისში აშშ-ის ფინანსთა სამინისტროში მაღალ თანამდებობაზე იყო. 1997–2005 წლებში კერძო კაპიტალის ცნობილ ფირმა Carlyle Group-ში მუშაობდა, სადაც ქონების დიდი ნაწილი შექმნა.
2012 წელს პრეზიდენტმა ობამამ ფედის მმართველთა საბჭოს წევრად დანიშნა. 2018 წელს პრეზიდენტმა ტრამპმა ფედის თავმჯდომარედ აირჩია, 2022 წელს კი პრეზიდენტმა ბაიდენმა ხელახლა დანიშნა — ორივე პარტიის მიერ მხარდაჭერილი.
ყველაზე მნიშვნელოვანი ეპიზოდები
- ტრამპის კრიტიკა (2018–2019): განაკვეთების ზრდის გამო ტრამპი პაუელს საჯაროდ აკრიტიკებდა, რაც ფედის დამოუკიდებლობის შესახებ დებატებს იწვევდა.
- პანდემია (2020): რამდენიმე კვირაში განაკვეთები ნულამდე შეამცირა და ტრილიონობით დოლარის ობლიგაციები იყიდა (რაოდენობრივი შერბილება). ბაზრები სწრაფად აღდგა.
- ინფლაციის ბრძოლა (2022–2023): ინფლაცია ათწლეულების მაქსიმუმამდე ავიდა. ფედმა განაკვეთები 1980-იანი წლების შემდეგ ყველაზე სწრაფად გაზარდა. 2022 წელს აქციებიც და ობლიგაციებიც ერთდროულად დაეცა.
- „რბილი დაშვება“: ბევრი ელოდა რეცესიას, მაგრამ ინფლაცია შემცირდა, დასაქმება კი მაღალი დარჩა — ე.წ. „რბილი დაშვება“.
წარუმატებლობები და კრიტიკა
- „დროებითი“ ინფლაცია: 2021 წლის შეფასება მცდარი აღმოჩნდა და ფედმა ინფლაციის ზრდაზე რეაგირება დააგვიანა.
- ბანკების კრიზისი (2023): განაკვეთების სწრაფმა ზრდამ რამდენიმე ამერიკული ბანკის ჩამოშლაში შეიტანა წვლილი; ფედის ზედამხედველობასაც აკრიტიკებდნენ.
- პოლიტიკური ზეწოლა: განსაკუთრებით ტრამპის მეორე ვადაში, განაკვეთების გამო მუდმივი საჯარო კრიტიკის ქვეშ იყო.
რა ვისწავლოთ პაუელის ეპოქიდან
- საპროცენტო განაკვეთები ყველაფერს ცვლის. როცა განაკვეთები იზრდება, განსაკუთრებით ზარალდება ზრდადი აქციები და გრძელვადიანი ობლიგაციები.
- ნუ ეცდები ფედის გამოცნობას. პროფესიონალებიც ხშირად ცდებიან ფედის შემდეგი ნაბიჯის პროგნოზში.
- ინფლაცია დანაზოგს ჭამს. 2021–2022 წლების ინფლაციამ აჩვენა, რამდენად მნიშვნელოვანია ფულის ისეთ აქტივებში ჩადება, რომლებიც ინფლაციას უსწრებს — ნახე ინფლაცია.
