ინვესტორი
მოკლედ
- ჩანპენ ჯაო (Changpeng Zhao), ცნობილი როგორც CZ, მსოფლიოს უდიდესი კრიპტოვალუტის ბირჟის, Binance-ის, დამფუძნებელია.
- Forbes-ის შეფასებით, კრიპტოვალუტების ყველაზე მდიდარი ადამიანია.
- 2023 წელს აშშ-ის ფულის გათეთრების საწინააღმდეგო კანონის დარღვევა აღიარა, CEO-ს პოსტი დატოვა და 2024 წელს ოთხი თვე ციხეში გაატარა.
- 2025 წელს აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა, შეიწყალა.
ბავშვობა და განათლება
ჯაო 1977 წელს ჩინეთში, მასწავლებლების ოჯახში დაიბადა. 12 წლის ასაკში ოჯახი კანადაში, ვანკუვერში გადავიდა. მოზარდობაში ოჯახის დასახმარებლად McDonald's-ში და ბენზინგასამართ სადგურზე მუშაობდა. მაკგილის უნივერსიტეტში კომპიუტერული მეცნიერება შეისწავლა.
კარიერის გზა
უნივერსიტეტის შემდეგ ფინანსური ვაჭრობის სისტემებს ქმნიდა — მათ შორის ტოკიოს საფონდო ბირჟისთვის და Bloomberg-ისთვის. შანხაიში საკუთარი ტექნოლოგიური კომპანია დააარსა. 2013 წელს ბიტკოინით დაინტერესდა და კრიპტოკომპანიებში დაიწყო მუშაობა; 2014 წელს შანხაის ბინაც კი გაყიდა, რომ ბიტკოინი ეყიდა.
2017 წელს დააარსა Binance. დაბალი საკომისიოებით და ათასობით ტოკენით ბირჟა სწრაფად გაიზარდა. Binance-ს დიდხანს არ ჰქონდა ოფიციალური სათაო ოფისი, რაც მარეგულირებლებს ეჭვს უჩენდა.
წარუმატებლობები და სკანდალები
- კანონის დარღვევა (2023): Binance-მა აღიარა, რომ ფულის გათეთრების საწინააღმდეგო წესებს არ იცავდა, და ისტორიაში ერთ-ერთი უდიდესი კორპორაციული ჯარიმა გადაიხადა.
- მარეგულირებლებთან კონფლიქტები: ბევრ ქვეყანაში Binance-ს საქმიანობა აუკრძალეს ან შეუზღუდეს.
- შეწყალების კრიტიკა (2025): კრიტიკოსები შეწყალებას Binance-სა და ტრამპის ოჯახთან დაკავშირებულ კრიპტობიზნესს შორის კავშირებს უკავშირებდნენ.
საინტერესო ფაქტები
- ცნობილია მოკლე ტვიტებით, რომლებიც კრიპტობაზარს ხშირად ამოძრავებს.
- ციხიდან გათავისუფლების შემდეგ განათლების პროექტებზე მუშაობს.
რა ვისწავლოთ ჯაოსგან
- ბირჟაც რისკის წყაროა. როცა ფულს კრიპტობირჟაზე ინახავ, დამოკიდებული ხარ მის სანდოობაზე — FTX-ის კრახმა ეს აჩვენა. ნახე კრიპტოვალუტა.
- რეგულაცია მნიშვნელოვანია. კანონის დაცვის ნაკლებობამ კომპანიას მილიარდობით დოლარი დაუჯდა.
- კრიპტოვალუტა ძალიან ცვალებადია. ერთ ტვიტს შეუძლია ბაზრის ამოძრავება — ნახე ცვალებადობა.
