ინვესტორი
მოკლედ
- ენდრიუ კარნეგი (Andrew Carnegie) შოტლანდიელი ემიგრანტი იყო, რომელიც ბავშვობაში ქარხანაში მუშაობდა, შემდეგ კი აშშ-ის ფოლადის ინდუსტრიის ლიდერი გახდა.
- 1901 წელს თავისი კომპანია ჯ.პ. მორგანს მიჰყიდა — ეს გარიგება მას იმ დროის ერთ-ერთ უმდიდრეს ადამიანად აქცევდა.
- ქონების თითქმის მთლიანად გაცემით თანამედროვე ქველმოქმედების მამად მიიჩნევა.
- მისი მემკვიდრეობა რთულია: ქველმოქმედი, მაგრამ მკაცრი დამსაქმებელი.
ბავშვობა და ახალგაზრდობა
კარნეგი 1835 წელს შოტლანდიაში, ხელით მქსოველის ოჯახში დაიბადა. როცა ქარხნულმა ქსოვამ მამის ხელობა გაანადგურა, ოჯახი 1848 წელს აშშ-ში, პიტსბურგთან ემიგრირდა. 13 წლის ენდრიუ ბამბის ქარხანაში მუშაობდა კვირაში დაახლოებით ერთ დოლარად.
შემდეგ ტელეგრაფის კურიერი გახდა, მერე — ტელეგრაფისტი. ერთი ადგილობრივი მდიდარი თავის პირად ბიბლიოთეკას მომუშავე ბიჭებს უხსნიდა — კარნეგი ამბობდა, რომ ეს ბიბლიოთეკა მისი ნამდვილი განათლება იყო. ამიტომ შემდეგ მთელ მსოფლიოში ბიბლიოთეკებს აშენებდა.
კარიერის გზა
18 წლის ასაკში პენსილვანიის რკინიგზაში დაიწყო მუშაობა, სადაც სწრაფად დაწინაურდა. უფროსის რჩევით ფული პირველ აქციებში ჩადო და რკინიგზისა და ხიდების მშენებლობასთან დაკავშირებულ კომპანიებში დაიწყო ინვესტირება.
1870-იანი წლებიდან ფოლადზე გადაერთო. ახალი, იაფი ტექნოლოგიით აშენებულმა ქარხნებმა ფოლადის ფასი მკვეთრად შეამცირა. ის აკონტროლებდა მთელ ჯაჭვს — მადნიდან და ქვანახშირიდან ტრანსპორტამდე. 1901 წელს Carnegie Steel ჯ.პ. მორგანს დაახლოებით 480 მილიონ დოლარად მიჰყიდა და მისი ბაზაზე შეიქმნა U.S. Steel — მსოფლიოს პირველი მილიარდდოლარიანი კომპანია.
ჩრდილები
- ჰომსტედის გაფიცვა (1892): ხელფასების შემცირებაზე გაფიცვა სისხლიანი დაპირისპირებით დასრულდა.
- მძიმე სამუშაო პირობები: კარნეგის ქარხნებში მუშები დღეში 12 საათს მუშაობდნენ, ხშირად კვირაში შვიდ დღეს.
- ჯონსტაუნის წყალდიდობა (1889): კაშხალი, რომელიც კარნეგის წევრობის მქონე მდიდრების კლუბს ეკუთვნოდა, ჩამოინგრა და ათასობით ადამიანი დაიღუპა.
საინტერესო ფაქტები
- 33 წლის ასაკში საკუთარ თავს წერილი მისწერა, სადაც გეგმავდა, რომ ბიზნესს მალე დატოვებდა და ცხოვრებას საზოგადოების სასარგებლო საქმეს მიუძღვნიდა.
- მრავალი წიგნისა და სტატიის ავტორი იყო.
რა ვისწავლოთ კარნეგისგან
- ფასი და ხარჯი კონკურენციაში იგებს. ყველაზე იაფი მწარმოებლობამ კარნეგი ბაზრის ლიდერად აქცია.
- ადრეული ინვესტიციები. კარნეგის სიმდიდრე ხელფასიდან დაზოგილი პირველი ინვესტიციებით დაიწყო — ნახე რთული პროცენტი.
- ფული ინსტრუმენტია. კარნეგის აზრით, სიმდიდრის აზრი მის სწორად გამოყენებაშია.
