ინვესტორი
მოკლედ
- ჰოვარდ მარქსი (Howard Marks) Oaktree Capital Management-ის თანადამფუძნებელია — ფირმისა, რომელიც პრობლემური კომპანიების ვალებში ინვესტირებით გახდა მსოფლიოში ცნობილი.
- მისი მემორანდუმები კლიენტებისთვის ფინანსური სამყაროს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი საკითხავია. ვორენ ბაფეტი ამბობს, რომ ფოსტაში მათ პირველ რიგში ხსნის.
- მისი მთავარი თემებია რისკი, ბაზრის ციკლები და ინვესტორის ფსიქოლოგია.
- 2000 წელს ინტერნეტ-ბუშტზე, 2007 წელს კი კრედიტის ბუშტზე დროულად გააფრთხილა.
ბავშვობა და განათლება
მარქსი 1946 წელს ნიუ-იორკის კვინზის უბანში, საშუალო კლასის ებრაულ ოჯახში დაიბადა. მამა ბუღალტერი იყო. Wharton-ის ბიზნეს სკოლაში ფინანსებს სწავლობდა, დამატებით კი იაპონურ კულტურას — ამბობს, რომ იაპონური ფილოსოფიიდან ისწავლა, რომ სამყარო ჩვენს სურვილებს არ ემორჩილება და მას მიღება სჭირდება. შემდეგ ჩიკაგოს უნივერსიტეტში MBA მიიღო.
კარიერის გზა
1969 წლიდან Citicorp-ში მუშაობდა აქციების ანალიტიკოსად. 1970-იანი წლების დასაწყისში ბანკი „ლამაზ 50“-ს — ყველაზე ცნობილ და წარმატებულ ამერიკულ კომპანიებს — ყიდულობდა ძალიან მაღალ ფასებში. როცა ბაზარი დაეცა, ამ კომპანიების აქციებმა დიდი ნაწილი დაკარგა, მიუხედავად იმისა, რომ თავად კომპანიები კარგი იყო. მარქსმა ისწავლა მთავარი გაკვეთილი: კარგი კომპანია ძვირ ფასად შეიძლება ცუდი ინვესტიცია იყოს, ცუდი კომპანია კი იაფად — კარგი.
1978 წელს ხელმძღვანელობამ სთხოვა, მაღალშემოსავლიანი (ე.წ. „ნაგვის“) ობლიგაციების ფონდი დაეწყო — იმ დროს თითქმის უცნობი სფერო. მარქსმა აღმოაჩინა, რომ ყველაზე დიდი შესაძლებლობები იქაა, სადაც სხვებს ეშინიათ ან ერიდებიან. 1995 წელს კოლეგებთან ერთად დააარსა Oaktree Capital Management.
2008 წლის კრიზისი
2008 წლის შემოდგომაზე, როცა ბანკები ემხობოდა და ყველა ყიდდა, Oaktree-მ კვირების განმავლობაში ყოველკვირეულად ასობით მილიონი დოლარი ჩადო ჩამოფასებულ ვალებში. მარქსის ლოგიკა მარტივი იყო: თუ მსოფლიო დასრულდება, არაფერს აქვს მნიშვნელობა; თუ არ დასრულდება, ეს საუკუნის შესაძლებლობაა. მომდევნო წლებში ეს ინვესტიციები ძალიან მომგებიანი აღმოჩნდა.
წარუმატებლობები და გაკვეთილები
- ნაადრევი გაფრთხილებები: მარქსი აღიარებს, რომ ბაზრის ზედმეტ ოპტიმიზმს ხშირად ადრე ამჩნევს და ზოგჯერ ბაზარი მისი გაფრთხილების შემდეგ კიდევ დიდხანს იზრდება — ამიტომ ამბობს, რომ „ზედმეტად ადრე მართალი ყოფნა შეცდომისგან არ განსხვავდება“.
- Citicorp-ის „ლამაზი 50“: კარიერის დასაწყისში მონაწილეობდა სტრატეგიაში, რომელმაც ბანკის კლიენტებს დიდი ზარალი მოუტანა.
ინვესტირების სტილი
- რისკი არ არის ცვალებადობა. მარქსისთვის რისკი არის ფულის სამუდამოდ დაკარგვის შანსი და არა ფასის დროებითი რყევა.
- ბაზრის ციკლები: ყველაფერი ციკლურად მოძრაობს — ოპტიმიზმიდან პესიმიზმამდე და პირიქით. მთავარია, იცოდე, სად ვართ ციკლში.
- თავდაცვა თავდასხმაზე მნიშვნელოვანია. კარგი ინვესტორი ცუდ წლებში ნაკლებს კარგავს.
- მეორე დონის აზროვნება: იფიქრე იმაზე, რაც უკვე ფასში ჩადებულია.
წიგნები
- „ყველაზე მნიშვნელოვანი რამ“ (The Most Important Thing, 2011) — ბაფეტმა თქვა, რომ ეს „იშვიათი წიგნია, რომელიც ნამდვილად სასარგებლოა“.
- „ბაზრის ციკლების დაუფლება“ (Mastering the Market Cycle, 2018).
საინტერესო ფაქტები
- მემორანდუმებს 1990 წლიდან წერს; პირველი ათი წელი თითქმის არავინ კითხულობდა — ცნობილი 2000 წლის ინტერნეტ-ბუშტის გაფრთხილების შემდეგ გახდა.
- ყოველთვის ამბობს, რომ ბაზრის პროგნოზირება შეუძლებელია, და თავადაც არ აკეთებს პროგნოზებს.
რა ვისწავლოთ მარქსისგან
- ფასი ყველაფერს წყვეტს. კარგი კომპანიაც კი შეიძლება ცუდი ინვესტიცია იყოს, თუ ზედმეტად ძვირად იყიდი.
- იყავი მამაცი, როცა სხვებს ეშინიათ. 2008 წლის მაგალითი აჩვენებს, რომ კრიზისი შესაძლებლობაა მათთვის, ვინც მომზადებულია.
- იცოდე, სად ხარ ციკლში. როცა ყველა ეიფორიაშია, სიფრთხილე გმართებს — ნახე ხარის და დათვის ბაზარი.
- მოემზადე, ნუ იწინასწარმეტყველებ. კარგი რისკის მართვა უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ზუსტი პროგნოზი.
