რისკის მართვა: პოზიციის ზომა, ბერკეტი და შორტი

დიდი ინვესტორები ხშირად ამბობენ: „პირველი წესი — ფული არ დაკარგო. მეორე წესი — არ დაივიწყო პირველი“. ეს არ ნიშნავს, რომ ზარალი არასდროს იქნება — ნიშნავს, რომ არცერთი ცალკეული შეცდომა არ უნდა იყოს დამანგრეველი.

პოზიციის ზომა

ყველაზე მნიშვნელოვანი რისკის ინსტრუმენტი ისაა, რამდენს ჩადებ ერთ იდეაში.

სტოპ-ლოსი — როდის და როგორ

მეორე კურსში გავიცანით სტოპ-ლოსი და მისი საფრთხე (ფასის „ნახტომი“). აქტიურ ინვესტორს ის შეუძლია გამოიყენოს რისკის წინასწარ შესაზღუდად:

რისკის ოდენობა = პოზიციის ზომა × მანძილი სტოპამდე

გრძელვადიანი ფონდების ინვესტორისთვის კი სტოპ-ლოსი ხშირად საზიანოა — ის ჩვეულებრივ რყევაზე გაგიყიდის.

ბერკეტი და მარჟინალური ვაჭრობა

მარჟინალური ანგარიში ბროკერისგან ფულის სესხების საშუალებას გაძლევს, რომ მეტი იყიდო.

• 2× ბერკეტით 50%-იანი ვარდნა მთელ შენს ფულს აქრობს.
• მარჟინ-ქოლი: როცა ფასი ეცემა, ბროკერი ითხოვს დამატებით ფულს ან ავტომატურად ყიდის შენს აქციებს — ხშირად ყველაზე ცუდ მომენტში, ფსკერთან.
• სესხზე პროცენტიც იხდება.

მეექვსე კურსში განხილული ოფციონები და ბერკეტიანი ETF-ებიც ბერკეტის ფორმებია.

შორტი (მოკლე გაყიდვა)

შორტი ნიშნავს ნასესხები აქციის გაყიდვას იმ იმედით, რომ მოგვიანებით იაფად იყიდი და დააბრუნებ. მოგება — თუ ფასი დაეცა.

შორტ სქვიზი: როცა ბევრი შორტზეა და ფასი იწყებს ზრდას, შორტისტები იძულებულნი არიან იყიდონ — რაც ფასს კიდევ უფრო ზრდის. 2021 წელს GameStop-ის აქცია რამდენიმე კვირაში ათჯერ გაიზარდა და შორტისტებმა მილიარდობით დოლარი დაკარგეს.

ჰეჯირება

ჰეჯირება ნიშნავს რისკის შემცირებას საპირისპირო პოზიციით — როგორც დაზღვევა. მაგალითად, ობლიგაციები აქციების „ბუნებრივ“ ჰეჯს წარმოადგენს. ჰეჯი ყოველთვის ღირს რაღაცა — ის ამცირებს როგორც ზარალს, ისე მოგებასაც.

მოკლედ

• პოზიციის ზომა — მთავარი იარაღი: არცერთი შეცდომა დამანგრეველი არ უნდა იყოს.
• რისკი = პოზიცია × მანძილი სტოპამდე.
• ბერკეტი ზარალს ამრავლებს; მარჟინ-ქოლი ყველაზე ცუდ დროს გაყიდის.
• შორტის ზარალი შეუზღუდავია; ჰეჯი ამცირებს რისკსაც და მოგებასაც.