უოლტ დისნეი

მოკლედ

• უოლტ დისნეი (Walt Disney) ამერიკელი ანიმატორი და მეწარმე იყო — მიკი მაუსის შემქმნელი და Walt Disney Company-ის თანადამფუძნებელი.
• პირველი სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი, „ფიფქია და შვიდი ჯუჯა“, მისმა სტუდიამ შექმნა.
• 1955 წელს გახსნა Disneyland — პირველი თანამედროვე თემატური პარკი.
• ოსკარების რაოდენობით რეკორდსმენია კინოს ისტორიაში.

ბავშვობა და ახალგაზრდობა

დისნეი 1901 წელს ჩიკაგოში დაიბადა, ბავშვობა მისურის შტატის ფერმაში და კანზას-სიტიში გაატარა. მამა მკაცრი და ხშირად წარუმატებელი ბიზნესმენი იყო; უოლტი ბავშვობიდან მუშაობდა, მაგალითად, გაზეთებს არიგებდა დილით ადრე. ხატვა პატარაობიდან უყვარდა და საღამოს სამხატვრო კურსებზე დადიოდა.

16 წლის ასაკში სკოლა მიატოვა, ასაკი გაიზარდა და წითელი ჯვრის სასწრაფო დახმარების მძღოლად პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ საფრანგეთში წავიდა.

წარუმატებლობიდან იმპერიამდე

კანზას-სიტიში დისნეიმ პირველი ანიმაციის სტუდია, Laugh-O-Gram, დააარსა, რომელიც 1923 წელს გაკოტრდა. ჰოლივუდში ჩავიდა თითქმის უფულოდ და ძმასთან, როისთან ერთად ახალი სტუდია გახსნა. როი ფინანსებს მართავდა, უოლტი — შემოქმედებას.

1928 წელს დისტრიბუტორმა პერსონაჟ ოსვალდზე უფლებები და ანიმატორები წაართვა. სწორედ ამის შემდეგ შეიქმნა მიკი მაუსი. შემდეგ მოვიდა ფერადი მულტფილმები, „ფიფქია“ (1937), „პინოქიო“, „ფანტაზია“ და „ბემბი“.

1950-იან წლებში დისნეიმ ახალ ტექნოლოგიას — ტელევიზიას — მტრად კი არა, შესაძლებლობად შეხედა: სატელევიზიო გადაცემები Disneyland-ის რეკლამად და დაფინანსების წყაროდ აქცია. 1955 წელს გახსნილი Disneyland კომპანიის ფულის ერთ-ერთ მთავარ წყაროდ იქცა.

წარუმატებლობები და რთული პერიოდები

• Laugh-O-Gram-ის გაკოტრება (1923): პირველი კომპანია ვალებით დაიხურა.
• ოსვალდის დაკარგვა (1928): ცუდად დადებულმა კონტრაქტმა პერსონაჟი და ანიმატორები დააკარგვინა.
• ომისდროინდელი ვალები: მეორე მსოფლიო ომის დროს ევროპული ბაზრის დაკარგვის და ძვირადღირებული ფილმების გამო სტუდია დიდ ვალებში იყო.
• 1941 წლის გაფიცვა: ანიმატორების გაფიცვამ სტუდიის „ოჯახური“ იმიჯი დააზიანა.

საინტერესო ფაქტები

• მიკი მაუსს წლების განმავლობაში თავად აჟღერებდა.
• Walt Disney World ფლორიდაში მისი გარდაცვალებიდან ხუთი წლის შემდეგ, 1971 წელს გაიხსნა.
• ძლიერი მწეველი იყო და ფილტვის კიბოთი გარდაიცვალა.

რა ვისწავლოთ დისნეისგან

• ბრენდი და პერსონაჟები კონკურენტული უპირატესობაა. მიკი მაუსი ასი წლის შემდეგაც ფულს აშოვნინებს კომპანიას.
• კონტრაქტები მნიშვნელოვანია. ოსვალდის დაკარგვამ დისნეის ასწავლა, რომ საკუთარი ინტელექტუალური საკუთრება უნდა აკონტროლო.
• ერთი ბიზნესი მეორეს კვებავს. ფილმები, ტელევიზია, პარკები და სათამაშოები ერთმანეთს აძლიერებს — დღეს Disney-ის კონკურენტული უპირატესობის საფუძველი სწორედ ესაა.