ტიმ ქუკი

მოკლედ

• ტიმ ქუკი (Tim Cook) სტივ ჯობსის მემკვიდრე და 2011 წლიდან Apple-ის CEO-ა.
• Apple-ში 1998 წელს მივიდა და მისი წარმოებისა და მიწოდების სისტემა მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტიან სისტემად აქცია.
• მისი ხელმძღვანელობით Apple აშშ-ის პირველი საჯარო კომპანია გახდა, რომლის ღირებულებამ ტრილიონ დოლარს გადააჭარბა.
• მილიარდერი დაქირავებული მენეჯერის, და არა დამფუძნებლის, სტატუსით გახდა.

ბავშვობა და განათლება

ქუკი 1960 წელს ალაბამაში დაიბადა და პატარა ქალაქში გაიზარდა. მამა გემთმშენებელ ქარხანაში მუშაობდა, დედა — აფთიაქში. ოჯახი მუშათა კლასის იყო. ობერნის უნივერსიტეტში სამრეწველო ინჟინერია შეისწავლა, შემდეგ დიუკის უნივერსიტეტში MBA მიიღო საუკეთესო სტუდენტების პრესტიჟული ტიტულით.

კარიერის გზა

12 წელი IBM-ში მუშაობდა პერსონალური კომპიუტერების წარმოებაზე, შემდეგ რამდენიმე სხვა კომპანიაში, მათ შორის კომპიუტერების მწარმოებელ Compaq-ში. 1998 წელს სტივ ჯობსმა Apple-ში მიიწვია. ქუკი იხსენებს, რომ ყველა ურჩევდა, არ წასულიყო — Apple მაშინ გაკოტრების პირას იყო. ჯობსთან ხუთწუთიანი საუბრის შემდეგ კი გადაწყვიტა, რომ წასულიყო.

Apple-ში ქუკმა ქარხნები დახურა, წარმოება აზიელ პარტნიორებს გადასცა და მარაგები მკვეთრად შეამცირა. 2007 წელს ოპერაციული დირექტორი გახდა და ჯობსის ავადმყოფობისას კომპანიას დროებით მართავდა. 2011 წლის აგვისტოში, ჯობსის გარდაცვალებამდე რამდენიმე კვირით ადრე, Apple-ის CEO გახდა.

Apple ქუკის დროს

• ტრილიონები: Apple-ის ღირებულება ჯერ ერთ, შემდეგ ორ და სამ ტრილიონ დოლარს გადასცდა.
• სერვისები: App Store, iCloud, Apple Music, Apple Pay — სერვისები Apple-ის შემოსავლის მზარდი და ძალიან მომგებიანი ნაწილი გახდა.
• ახალი პროდუქტები: Apple Watch (2015), AirPods (2016), საკუთარი ჩიპები Mac-ებისთვის (2020).
• აქციების გამოსყიდვა: Apple ისტორიაში ყველაზე მეტ საკუთარ აქციებს გამოისყიდის — ეს აქციონერებისთვის ფულის დაბრუნების მთავარი გზაა.

წარუმატებლობები და კრიზისები

• Apple Maps (2012): ახალი რუკების აპლიკაცია შეცდომებით იყო სავსე და ქუკმა საჯარო ბოდიში მოიხადა.
• ჩინეთზე დამოკიდებულება: Apple-ის წარმოების დიდი ნაწილი ჩინეთშია, რაც სავაჭრო ომებისა და გეოპოლიტიკის დროს რისკს ქმნის.
• ხელოვნური ინტელექტი: კრიტიკოსები ამბობენ, რომ Apple ხელოვნური ინტელექტის რბოლაში კონკურენტებს ჩამორჩა.
• ანტიმონოპოლიური დავები: App Store-ის საკომისიოებზე სასამართლო დავები აშშ-სა და ევროპაში.

ყველაზე ხმაურიანი ამბები

• „ვამაყობ, რომ გეი ვარ“ (2014): პირველი ღიად გეი CEO Fortune 500-ის კომპანიებს შორის.
• FBI-სთან დაპირისპირება (2016): ქუკმა უარი თქვა ტერორისტის iPhone-ის სპეციალური პროგრამით გატეხვაზე, რადგან ამბობდა, რომ ეს ყველა მომხმარებლის უსაფრთხოებას დაარღვევდა.

საინტერესო ფაქტები

• ცნობილია ძალიან ადრე — დილის ოთხ საათზე — გაღვიძებით და ელფოსტის კითხვით.
• აცხადებს, რომ ქონების დიდ ნაწილს საქველმოქმედოდ გასცემს.
• მშვიდი, თავშეკავებული ხასიათისაა — ჯობსის ემოციური სტილის საპირისპიროდ.

რა ვისწავლოთ ქუკისგან

• ეფექტიანობა ფულს ქმნის. მარაგების შემცირებამ და ოპერაციების გაუმჯობესებამ Apple-ის მოგება მკვეთრად გაზარდა — ნახე საოპერაციო მარჟა.
• მემკვიდრეობა შეიძლება წარმატებული იყოს. ბევრი ფიქრობდა, რომ ჯობსის გარეშე Apple დაეცემოდა — ქუკმა ეს უარყო.
• ერთ ქვეყანაზე დამოკიდებულება რისკია. Apple-ის ჩინეთთან კავშირი აჩვენებს, რომ დიდი კომპანიის ანალიზისას გეოპოლიტიკაც უნდა გაითვალისწინო.