ინვესტორიმოკლედ
- ნიკ ლისონი (Nick Leeson) ბრიტანული ბანკის, Barings-ის, ყოფილი ტრეიდერია.
- სინგაპურში მუშაობისას ფარული, წამგებიანი ფსონებით ბანკს დაახლოებით 1.4 მილიარდი დოლარი დააკარგვინა.
- 1995 წელს 233 წლის ისტორიის მქონე Barings გაკოტრდა.
- მისი ისტორიის მიხედვით დაიწერა წიგნი „Rogue Trader“ და გადაიღეს ფილმი იუენ მაკგრეგორის მონაწილეობით.
ახალგაზრდობა
ლისონი 1967 წელს ინგლისში, მშენებელი-ხელოსნის ოჯახში დაიბადა. სკოლის შემდეგ უნივერსიტეტში არ წასულა და ბანკებში კლერკად დაიწყო მუშაობა, მათ შორის Morgan Stanley-ში. 1989 წელს Barings-ში გადავიდა, სადაც ოპერაციების დამუშავებაზე მუშაობდა.
კარიერა და კრახი
1992 წელს Barings-მა ის სინგაპურში გაგზავნა, სადაც ფიუჩერსებით ვაჭრობის ოპერაციებს ხელმძღვანელობდა. ის ერთდროულად ვაჭრობდა და თავისივე ოპერაციების აღრიცხვას აწარმოებდა, ამიტომ ზარალის დამალვა ადვილი იყო. თავიდან პატარა შეცდომები დამალა საიდუმლო ანგარიშზე, შემდეგ კი ზარალის დასაფარად ფსონებს ზრდიდა.
ლისონის მოჩვენებით „მოგებას“ ლონდონში ხელმძღვანელობა აღფრთოვანებით ხვდებოდა და დიდ პრემიებს უხდიდა. 1995 წლის იანვარში კობეს მიწისძვრამ იაპონური ბაზარი დასცა და ლისონის ფსონები კატასტროფულ ზარალად იქცა. თებერვალში გაიქცა, წერილში დაწერა „ბოდიში“. Barings გაკოტრდა.
სასჯელი და შემდგომი ცხოვრება
ლისონი გერმანიაში, ფრანკფურტის აეროპორტში დააკავეს და სინგაპურს გადასცეს, სადაც 6.5 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. ციხეში ყოფნისას კიბოთი დაავადდა, რომელიც გადაიტანა. 1999 წელს გაათავისუფლეს. შემდეგ წიგნები დაწერა და კომპანიებს რისკების მართვაზე ლექციებს უკითხავს.
რა ვისწავლოთ ლისონისგან
- ზარალის „დაბრუნების“ მცდელობა საშიშია. წაგების დასაფარად ფსონის გაზრდა ყველაზე სწრაფი გზაა გაკოტრებისკენ — ნახე ზარალის შიში.
- კონტროლი აუცილებელია. ერთმა ადამიანმა ბანკი გააკოტრა, რადგან არავინ ამოწმებდა — ნახე კორპორაციული მართვა.
- ლევერიჯი ზარალს მრავლდება. ფიუჩერსებით მცირე ფულით უზარმაზარ პოზიციას აკონტროლებ — მოძრაობა საწინააღმდეგოდ კი მთელ კაპიტალს ანადგურებს. ნახე პოზიციის ზომა.
