მოკლედ
- იოზეფ შუმპეტერი (Joseph Schumpeter) ავსტრიელ-ამერიკელი ეკონომისტი იყო.
- მთავარ როლს მეწარმეს და ინოვაციას ანიჭებდა: სწორედ ისინი ქმნიან ეკონომიკურ ზრდას.
- გაავრცელა ტერმინი „შემოქმედებითი ნგრევა“.
- 1932 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე ჰარვარდის უნივერსიტეტში ასწავლიდა.
ფერადი ცხოვრება
შუმპეტერი მორავიაში, ქსოვილების მწარმოებლის ოჯახში დაიბადა. მამა ადრე გარდაეცვალა, დედა კი მეორედ გათხოვდა ავსტრიელ გენერალზე, რამაც ვაჟს ვენის არისტოკრატიულ სკოლაში სწავლის საშუალება მისცა. ვენის უნივერსიტეტში სამართალი და ეკონომიკა ისწავლა. ცნობილია მისი ხუმრობა, რომ სურდა გამხდარიყო მსოფლიოში საუკეთესო ეკონომისტი, საუკეთესო მხედარი და საუკეთესო საყვარელი.
პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ის რამდენიმე თვით ავსტრიის ფინანსთა მინისტრი იყო, შემდეგ კი ვენის ერთ-ერთ ბანკს ხელმძღვანელობდა. 1924 წელს ბანკი გაკოტრდა და შუმპეტერი ვალებში ჩავარდა, რომელთა გადახდაც წლები დასჭირდა. ამის შემდეგ ის აკადემიურ საქმიანობას დაუბრუნდა — ჯერ ბონში, შემდეგ ჰარვარდში.
მეწარმე და ინოვაცია
ბევრი ეკონომისტი ეკონომიკას წონასწორობისკენ მიმავალ სისტემად ხედავდა. შუმპეტერისთვის კი მთავარი ცვლილება იყო: მეწარმე ახალ პროდუქტს ან მეთოდს ქმნის, დიდ მოგებას იღებს, მას მიმბაძველები მიჰყვებიან და ძველი ბიზნესები იშლება. ასე აიხსნება ეკონომიკური ციკლებიც. 1942 წლის წიგნში შუმპეტერი წერდა, რომ „შემოქმედებითი ნგრევის“ პროცესი კაპიტალიზმის არსია.
რა ვისწავლოთ შუმპეტერისგან
- ლიდერობა დროებითია. ძლიერი კომპანიაც შეიძლება ახალმა ტექნოლოგიამ ჩაანაცვლოს — ნახე კონკურენტული თხრილი.
- ინოვაცია ზრდის წყაროა. გრძელვადიან პერსპექტივაში ბაზარი იმ კომპანიებს აჯილდოებს, რომლებიც ახალ ღირებულებას ქმნიან — ნახე ზრდის აქციები.
- დივერსიფიკაცია „ნგრევისგან“ იცავს. როცა ბევრ კომპანიას ფლობ, ერთის დაცემა პორტფელს ნაკლებად აზიანებს — ნახე დივერსიფიკაცია.