მოკლედ
- ფრიდრიხ ჰაიეკი (Friedrich Hayek) ავსტრიული ეკონომიკური სკოლის ერთ-ერთი მთავარი წარმომადგენელი იყო.
- 1930-იან წლებში ჯონ მეინარდ კეინსის მთავარი ოპონენტი იყო კრიზისებისა და სახელმწიფოს როლის შესახებ.
- 1944 წლის წიგნში „გზა ბატონყმობისკენ“ გააფრთხილა, რომ ეკონომიკის ცენტრალური დაგეგმვა თავისუფლების დაკარგვამდე მიდის.
- 1974 წელს ეკონომიკაში ნობელის პრემია მიიღო ფულისა და ეკონომიკური რყევების თეორიისთვის.
ვენიდან ლონდონამდე
ჰაიეკი ვენაში, მეცნიერების ოჯახში დაიბადა (ფილოსოფოსი ლუდვიგ ვიტგენშტაინი მისი შორეული ნათესავი იყო). პირველ მსოფლიო ომში ავსტრიის არმიაში იბრძოდა, შემდეგ ვენის უნივერსიტეტში სამართალი და პოლიტიკური მეცნიერება შეისწავლა. ეკონომისტ ლუდვიგ ფონ მიზესის გავლენით ეკონომიკაზე გადაერთო. 1931 წელს ლონდონის ეკონომიკის სკოლაში მიიწვიეს, სადაც ის და კეინსი გახდნენ ეპოქის ორი მთავარი მოწინააღმდეგე ეკონომისტი.
გზა ბატონყმობისკენ
მეორე მსოფლიო ომის დროს ჰაიეკმა დაწერა წიგნი, რომელიც მოულოდნელად ბესტსელერი გახდა. ის ამტკიცებდა, რომ როცა სახელმწიფო ეკონომიკის დაგეგმვას იწყებს, იძულებულია, სულ უფრო მეტად აკონტროლოს ადამიანების ცხოვრება. ომის შემდეგ, როცა დასავლეთში კეინსის იდეები დომინირებდა, ჰაიეკი თითქმის დავიწყებული იყო. 1970-იან წლებში, ინფლაციისა და სტაგფლაციის დროს, მისი იდეები ისევ პოპულარული გახდა და გავლენა მოახდინა მარგარეტ ტეტჩერისა და რონალდ რეიგანის ეკონომიკურ პოლიტიკაზე.
რა ვისწავლოთ ჰაიეკისგან
- ფასები ინფორმაციას ატარებს. აქციის ფასიც ათასობით ინვესტორის აზრს აერთიანებს — ნახე აქცია.
- იაფი ფული ბუშტებს ქმნის. ჰაიეკის აზრით, ხელოვნურად დაბალი საპროცენტო განაკვეთი ზედმეტ ინვესტიციებს იწვევს — ნახე ბუშტი.
- ეკონომიკური სკოლები განსხვავდება. ცენტრალური ბანკების როლის გასაგებად ნახე გაკვეთილი ცენტრალური ბანკები.