მთავარი / კურსები / ბაზრები და მაკროეკონომიკა / 2
გაკვეთილი 2 / 10 · ~8 წუთი
ინფლაცია პირველივე გაკვეთილში გავიცანით: ფასების ზრდა, რომელიც ფულს აუფასურებს. ახლა ვნახოთ, როგორ იზომება ის და როგორ მოქმედებს ინვესტიციებზე.
სამომხმარებლო ფასების ინდექსი (CPI) ზომავს ტიპური ოჯახის „კალათის“ ფასს: საკვები, ქირა, ტრანსპორტი, კომუნალური, ტანსაცმელი და ა.შ. თუ კალათა წელიწადში 100 ლარიდან 105 ლარამდე გაძვირდა, წლიური ინფლაცია 5%-ია.
ხშირად ცალკე ითვლება საბაზისო ინფლაცია — საკვებისა და ენერგიის გარეშე, რადგან მათი ფასები ძალიან მერყეობს. ცენტრალური ბანკები მას ყურადღებით აკვირდებიან, რომ „ხმაური“ ტენდენციისგან გამოარჩიონ.
2021–2022 წლებში ინფლაცია მთელ მსოფლიოში მკვეთრად გაიზარდა. აშშ-ში CPI 2022 წლის ივნისში 9.1%-ს მიაღწია — 40 წლის მაქსიმუმს. საქართველოშიც ინფლაცია ამ პერიოდში 10%-ს აჭარბებდა, რაც ეროვნული ბანკის 3%-იან მიზნობრივ მაჩვენებელზე ბევრად მაღალია.
| აქტივი | მაღალი ინფლაციის გავლენა |
|---|---|
| ნაღდი ფული | ყველაზე ცუდი — მსყიდველობითი უნარი სწრაფად ქრება |
| ფიქსირებული კუპონის ობლიგაციები | ცუდი — ფიქსირებული გადახდები უფასურდება, განაკვეთების ზრდა ფასს ამცირებს |
| აქციები | შერეული — ზოგი კომპანია ფასებს ზრდის, მაგრამ მაღალი განაკვეთები შეფასებას ამცირებს |
| უძრავი ქონება, ნედლეული | ხშირად უკეთესად უძლებს |
ფასის დაწესების ძალა აქ გადამწყვეტია — მეოთხე კურსის „თხრილის“ ერთ-ერთი ნიშანი. კომპანია, რომელსაც ხარჯების ზრდის მომხმარებელზე გადატანა შეუძლია მისი დაკარგვის გარეშე, ინფლაციას უკეთესად უძლებს.
ყველაზე ცუდი კომბინაციაა მაღალი ინფლაცია + სუსტი ეკონომიკა. ასე იყო 1970-იან წლებში: ნავთობის ფასი გამრავლდა, ინფლაცია 10%-ს აჭარბებდა, ეკონომიკა კი ფეხს ითრევდა. ამ დროს აქციებიც და ობლიგაციებიც რეალურად ზარალდებოდა.
შეამოწმე ცოდნა
რას ზომავს CPI?
ქვიზის დასრულებისას გაკვეთილი ავტომატურად მოინიშნება.
კურსი საგანმანათლებლოა და არ წარმოადგენს ფინანსურ რჩევას.
ინვესტორი