ფონდები და ETF: ბევრი კომპანია ერთი ყიდვით

წინა გაკვეთილში ვნახეთ, რომ დივერსიფიკაცია მნიშვნელოვანია, მაგრამ ასობით აქციის ცალ-ცალკე ყიდვა რთულია. ამ პრობლემას ფონდები აგვარებს.

რა არის ფონდი

ფონდი ჰგავს დიდ „კალათას“, სადაც ბევრი ინვესტორის ფული ერთად გროვდება და შემდეგ ბევრ კომპანიაში იდება. როცა ფონდის წილს ყიდულობ, შენ ირიბად ყველა იმ კომპანიის პატარა ნაწილს ფლობ, რომელიც კალათაშია.

ETF (ინგლისურად Exchange-Traded Fund) ფონდია, რომელიც ბირჟაზე ჩვეულებრივი აქციასავით იყიდება. ანუ ერთი ყიდვით შეგიძლია ასობით ან ათასობით კომპანიის ნაწილი იყიდო.

რა არის ინდექსი

ინდექსი კომპანიების სიაა, რომელიც ბაზრის ან მისი ნაწილის „ტემპერატურას“ ზომავს. ცნობილი ინდექსებია:

ინდექსური ფონდი უბრალოდ იმეორებს ინდექსს: თუ S&P 500-ში 500 კომპანიაა, ფონდიც ამ 500 კომპანიას ფლობს იმავე პროპორციით. ფონდის მენეჯერი არ ცდილობს „საუკეთესო“ აქციების გამოცნობას.

ინდექსური თუ აქტიური ფონდი

აქტიურ ფონდში მენეჯერი თავად არჩევს აქციებს და ცდილობს ბაზარს აჯობოს. ეს ძვირია: მენეჯერებს, ანალიტიკოსებს ხელფასი სჭირდებათ. კვლევები წლებია აჩვენებს, რომ გრძელ ვადაში აქტიური ფონდების დიდი უმრავლესობა ვერ ჯობნის შესაბამის ინდექსს — ძირითადად სწორედ ხარჯების გამო.

ხარჯის კოეფიციენტი — პატარა რიცხვი, დიდი ეფექტი

ყველა ფონდი წლიურ საკომისიოს იღებს, რომელსაც ხარჯის კოეფიციენტი ჰქვია. ის ფონდის ფასში ავტომატურად არის ჩათვლილი.

სხვაობა 23 000 დოლარზე მეტია — მხოლოდ ხარჯის გამო. ამიტომ ფონდის არჩევისას ხარჯის კოეფიციენტი ერთ-ერთი პირველი რამაა, რასაც უნდა შეხედო.

ETF-ის უპირატესობები დამწყებისთვის

• დივერსიფიკაცია ერთი ყიდვით — ასობით კომპანია ერთდროულად.
• დაბალი ხარჯი — ფართო ინდექსური ETF-ები ხშირად წელიწადში 0.1%-ზე ნაკლებს იღებს.
• სიმარტივე — არ გჭირდება ყოველი კომპანიის ცალკე შესწავლა.
• ხელმისაწვდომობა — იყიდება ბირჟაზე, როგორც ჩვეულებრივი აქცია.

რას მიაქციო ყურადღება

• რა ინდექსს იმეორებს — ფართოს (ათასობით კომპანია) თუ ვიწროს (ერთი სექტორი ან თემა)?
• ხარჯის კოეფიციენტი — რაც ნაკლები, მით უკეთესი.
• ფონდის ზომა — დიდი, ცნობილი ფონდები, როგორც წესი, უფრო საიმედო და ლიკვიდურია.

მოკლედ

• ფონდი ბევრი კომპანიის „კალათაა“; ETF ასეთი კალათაა, რომელიც ბირჟაზე იყიდება.
• ინდექსური ფონდი უბრალოდ იმეორებს ინდექსს, მაგ. S&P 500-ს.
• გრძელ ვადაში აქტიური ფონდების უმეტესობა ინდექსს ვერ ჯობნის.
• ხარჯის კოეფიციენტი ათწლეულებში დიდ თანხად იქცევა.