ინვესტორი
მოკლედ
- მარკ კიუბანი (Mark Cuban) ამერიკელი მეწარმე და ინვესტორია, რომელიც მუშათა ოჯახიდან მილიარდერამდე მივიდა.
- მილიარდერი გახდა 1999 წელს, როცა ინტერნეტ-კომპანია Broadcast.com Yahoo-ს მიჰყიდა — და ჭკვიანურად დაიცვა ქონება ბუშტის გასკდომისგან.
- 23 წელი იყო NBA-ს გუნდის Dallas Mavericks-ის მფლობელი, რომელმაც 2011 წელს ჩემპიონობა მოიგო.
- ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილია სატელევიზიო შოუთი „ზვიგენების ავზი“, ბოლო წლებში კი — იაფი მედიკამენტების აფთიაქით.
ბავშვობა და ოჯახი
კიუბანი 1958 წელს პიტსბურგში, მუშათა ოჯახში დაიბადა. მამა მანქანების სავარძლების გადამკვრელი იყო. 12 წლის ასაკში, როცა ახალი ფეხსაცმელი უნდოდა, მამამ უთხრა, რომ ფული თვითონ ეშოვა. კიუბანმა კარდაკარ ნაგვის ტომრების გაყიდვა დაიწყო. შემდეგ მარკებითა და მონეტებით ვაჭრობდა, გაზეთებს ყიდდა.
ახალგაზრდობა და განათლება
ინდიანას უნივერსიტეტში შევიდა, რადგან ყველაზე იაფი კარგი ბიზნეს სკოლა იყო. სწავლის საფასურს თვითონ იხდიდა: ასწავლიდა ცეკვას, აწყობდა წვეულებებს და სტუდენტობისას ბარიც კი იყიდა, რომელიც ცოტა ხანში დაიხურა.
კარიერის გზა
1982 წელს დალასში გადავიდა, ბინა ხუთ სხვა ადამიანთან ერთად გაიყო და კომპიუტერული პროგრამების მაღაზიაში მუშაობა დაიწყო. გაათავისუფლეს, რადგან მაღაზიის გახსნის ნაცვლად კლიენტთან გარიგება გააფორმა. ამის შემდეგ საკუთარი კომპანია MicroSolutions დააარსა, რომელიც ბიზნესებს კომპიუტერულ ქსელებს უყენებდა, 1990 წელს კი CompuServe-ს მიჰყიდა.
1995 წელს შეუერთდა პატარა სტარტაპს, რომელიც ინტერნეტით კოლეჯის კალათბურთის მატჩებს ავრცელებდა. Broadcast.com ინტერნეტ-ვიდეოს ერთ-ერთი პიონერი გახდა. 1999 წელს, ინტერნეტ-ბუშტის მწვერვალზე, Yahoo-მ ის მილიარდობით დოლარად იყიდა.
ყველაზე ჭკვიანური ნაბიჯი
Yahoo-მ კიუბანს აქციებით გადაუხადა. კიუბანმა იცოდა, რომ ინტერნეტ-აქციები ზედმეტად ძვირი იყო, ამიტომ ოფციონების სპეციალური კომბინაციით თავი დაიცვა ვარდნისგან. როცა 2000–2001 წლებში ბუშტი გასკდა და Yahoo-ს აქცია თითქმის მთლიანად ჩამოიშალა, კიუბანის ქონება დაცული დარჩა. ეს ჰეჯირების ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მაგალითია.
Dallas Mavericks და „ზვიგენების ავზი“
2000 წელს კიუბანმა NBA-ს სუსტი გუნდი Dallas Mavericks იყიდა და ის ჩემპიონად აქცია 2011 წელს. ცნობილი იყო ემოციური ქცევით თამაშებზე და მსაჯების კრიტიკით, რისთვისაც ლიგამ მრავალჯერ დააჯარიმა. 2023 წელს გუნდის საკონტროლო წილი გაყიდა. 2011 წლიდან „ზვიგენების ავზში“ ათობით სტარტაპში ჩადო ფული.
წარუმატებლობები და კრიზისები
- სამსახურიდან გათავისუფლება: კარიერის დასაწყისში.
- SEC-ის სარჩელი: 2008 წელს აშშ-ის ფასიანი ქაღალდების კომისიამ კიუბანს ინსაიდერული ვაჭრობა დასდო ბრალად. 2013 წელს ნაფიცმა მსაჯულებმა ის უდანაშაულოდ ცნეს.
- წარუმატებელი ინვესტიციები: კიუბანი ღიად ამბობს, რომ მისი სტარტაპების დიდი ნაწილი ჩავარდა.
რა ვისწავლოთ კიუბანისგან
- დაიცავი მოგება. ბუშტის დროს ქაღალდზე სიმდიდრე შეიძლება ერთ წელიწადში გაქრეს. კიუბანმა ეს გაითვალისწინა — ნახე ბუშტი და დივერსიფიკაცია.
- შრომა და ცოდნა. კიუბანი ამბობს, რომ ყოველდღე საათობით კითხულობდა თავის ინდუსტრიაზე — ცოდნა კონკურენტულ უპირატესობას იძლევა.
- წარუმატებლობა ჩვეულებრივია. მხოლოდ ერთხელ უნდა იყო მართალი.
