ინვესტორი
მოკლედ
- ირვინგ ფიშერი (Irving Fisher) ამერიკელი ეკონომისტი, იელის უნივერსიტეტის პროფესორი იყო.
- ფულის, ინფლაციისა და საპროცენტო განაკვეთების თეორიაში დიდი წვლილი შეიტანა.
- მდიდარი გახდა საკუთარი გამოგონებით — ბარათების ინდექსური სისტემით.
- 1929 წლის კრახამდე რამდენიმე დღით ადრე ბაზრის ოპტიმისტური პროგნოზი გამოთქვა და კრახში ქონება დაკარგა.
მეცნიერი და გამომგონებელი
ფიშერმა იელის უნივერსიტეტში მათემატიკა და ეკონომიკა ისწავლა და 1891 წელს იელმა მას ეკონომიკაში პირველი დოქტორის ხარისხი მიანიჭა. ის ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც ეკონომიკაში მათემატიკური მეთოდები დანერგა. ფიშერი ჯანსაღი ცხოვრების წესის აქტიური პროპაგანდისტიც იყო.
ფიშერმა გამოიგონა ბარათების ინდექსური სისტემა ოფისებისთვის და კომპანია დააარსა. 1925 წელს კომპანია შერწყმით Remington Rand-ის ნაწილი გახდა, ფიშერი კი მილიონერი.
1929 წლის შეცდომა
1920-იან წლებში ფიშერი დარწმუნებული იყო, რომ ამერიკული ეკონომიკა ახალ, სტაბილურ ეპოქაში შევიდა. 1929 წლის ოქტომბერში მან თქვა, რომ აქციების ფასები „მუდმივად მაღალ პლატოზე“ იყო. რამდენიმე დღის შემდეგ დაიწყო ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი კრახი. ფიშერმა ქონება დაკარგა, რადგან აქციებს ნასესხები ფულით ფლობდა, და რეპუტაციაც შეელახა.
კრახის გამოცდილებამ მას 1933 წელს ვალის დეფლაციის თეორიის დაწერისკენ უბიძგა, რომელიც დღესაც ფინანსური კრიზისების გაგების მნიშვნელოვანი ნაწილია.
რა ვისწავლოთ ფიშერისგან
- „ამჯერად სხვაგვარადაა“ საშიში ფრაზაა. ყველაზე ჭკვიანი ეკონომისტიც შეიძლება შეცდეს ბაზრის პროგნოზში — ნახე ბუშტი.
- ვალით ნაყიდი აქციები ყველაფრის დაკარგვის რისკს ქმნის. ფიშერის ქონება ლევერიჯმა გაანადგურა — ნახე ლევერიჯი.
- რეალური შემოსავალი მნიშვნელოვანია. ინვესტიციის შემოსავალი ყოველთვის ინფლაციასთან შეადარე — ნახე ინფლაცია სიღრმისეულად.
