შეფასების კოეფიციენტები: P/E, P/S, P/B, EV/EBITDA და PEG

წინა გაკვეთილებში ვისწავლეთ, რამდენად კარგია ბიზნესი. ახლა ვისწავლოთ მეორე ნახევარი: რამდენს ვიხდით მასში. ყველაზე სწრაფი ინსტრუმენტი შეფასების კოეფიციენტებია — ისინი კომპანიის ფასს მის მოგებას, გაყიდვებს ან აქტივებს ადარებს.

გავიხსენოთ „მზიური ფუნთუშა“: აქციის ფასი 10 დოლარია, აქციები — 20 მლნ, ანუ კაპიტალიზაცია 200 მლნ დოლარი.

ხუთი ძირითადი კოეფიციენტი

კომპანიის ღირებულება (EV)

კაპიტალიზაცია მხოლოდ აქციების ფასია. მაგრამ კომპანიის მთლიანად მყიდველი მის ვალსაც „იძენს“ და მის ფულსაც იღებს:

EV = კაპიტალიზაცია + ვალი − ფული

„მზიური ფუნთუშისთვის“: 200 + 40 − 20 = 220 მლნ. ამიტომ EV/EBITDA უკეთესად ადარებს ერთმანეთს კომპანიებს, რომელთაც განსხვავებული ვალი აქვთ.

შედარება: „იაფი“ და „ძვირი“ ფარდობითია

კოეფიციენტს თავისთავად აზრი არ აქვს. ის უნდა შეადარო:

• კონკურენტებს — იმავე ინდუსტრიის კომპანიებს.
• კომპანიის საკუთარ ისტორიას — ჩვეულებრივ რა P/E-ით იყიდებოდა?
• ბაზარს — მთელი ბაზრის საშუალო P/E-ს.

PEG: ზრდის გათვალისწინება

P/E 40 შეიძლება იაფი იყოს, თუ მოგება ყოველწლიურად 40%-ით იზრდება (PEG = 1). P/E 10 შეიძლება ძვირი იყოს, თუ მოგება ეცემა. PEG ამ ორს აერთიანებს: 1-ის ახლოს — ზრდასთან შედარებით გონივრული ფასი, 2-ზე მეტი — ძვირი.

ხაფანგები

• „ღირებულების ხაფანგი“: დაბალი P/E ზოგჯერ იმიტომაა დაბალი, რომ ბიზნესი ნელ-ნელა კვდება. „იაფი“ შეიძლება კიდევ უფრო გაიაფდეს.
• ციკლური კომპანიები: მათი P/E ყველაზე დაბალია სწორედ პიკზე, როცა მოგება დროებით მაქსიმალურია — და შემდეგ მოგება ეცემა.
• ერთჯერადი მოგება: ქონების გაყიდვიდან მიღებული მოგება P/E-ს ხელოვნურად ამცირებს.
• მოგების შემოსავლიანობა ≠ დივიდენდი: P/E 20 ნიშნავს 5%-იან „მოგების შემოსავლიანობას“ (1 ÷ 20), მაგრამ ეს ფული შენთვის ავტომატურად არ იხდება.

მოკლედ

• P/E, P/S, P/B, EV/EBITDA და PEG ფასს მოგებას, გაყიდვებს, აქტივებსა და ზრდას ადარებს.
• EV = კაპიტალიზაცია + ვალი − ფული.
• „იაფი“ და „ძვირი“ ფარდობითია: შეადარე კონკურენტებს, ისტორიას, ბაზარს.
• ფრთხილად ღირებულების ხაფანგებთან და ციკლურ კომპანიებთან.