ვალი და ფინანსური სიჯანსაღე

კარგი ბიზნესიც შეიძლება დაიღუპოს, თუ ცუდ დროს ვალის გადახდა ვერ შეძლო. ამიტომ, სანამ კომპანიის ზრდაზე იფიქრებ, შეამოწმე: გადაურჩება თუ არა ის რთულ წლებს?

ვალი: წამალიც და შხამიც

ვალი თავისთავად ცუდი არ არის. გონივრული სესხით კომპანიას შეუძლია ახალი საცხობები გახსნას და მოგება უფრო სწრაფად გაზარდოს. მაგრამ ვალი ბერკეტია: ის კარგ დროს მოგებას ზრდის, ცუდ დროს კი ზარალს.

ოთხი მთავარი მაჩვენებელი

EBITDA არის საოპერაციო მოგება ცვეთამდე: 15 + 6 = 21. ის მიახლოებით აჩვენებს, რამდენ ფულს ქმნის ბიზნესი ვალის მომსახურებამდე.

საბრუნავი კაპიტალი

საბრუნავი კაპიტალი = მოკლევადიანი აქტივები − მოკლევადიანი ვალდებულებები

„მზიური ფუნთუშისთვის“ 40 − 20 = 20. ეს ის „ბალიშია“, რომლითაც კომპანია ყოველდღიურ ვალდებულებებს ფარავს. თუ უარყოფითია, კომპანია შეიძლება მომწოდებლების ფულით „ცხოვრობდეს“ — ზოგი ბიზნესისთვის (მაგ. სუპერმარკეტი) ეს ნორმალურია, სხვებისთვის — საფრთხის ნიშანი.

ვალის ვადა და განაკვეთი

მხოლოდ ვალის ოდენობა არ არის მნიშვნელოვანი:

• როდის უნდა დაიფაროს? თუ დიდი ვალი ერთ წელიწადში იფარება, კომპანიას შეიძლება ახალი სესხის აღება ცუდ პირობებში მოუწიოს.
• ფიქსირებული თუ ცვალებადი განაკვეთი? ცვალებადი განაკვეთის ვალი საპროცენტო განაკვეთების ზრდისას ძვირდება.

საკრედიტო რეიტინგი

მეორე კურსში გავიცანით ობლიგაციების რეიტინგები. კომპანიასაც აქვს რეიტინგი — ის სწრაფად გიჩვენებს, როგორ აფასებენ პროფესიონალები მის ფინანსურ სიჯანსაღეს.

მოკლედ

• ვალი ბერკეტია: კარგ დროს ზრდის მოგებას, ცუდ დროს — ზარალს.
• შეამოწმე ვალი/კაპიტალი, წმინდა ვალი/EBITDA, პროცენტის დაფარვა და მიმდინარე ლიკვიდურობა.
• მნიშვნელოვანია ვალის ვადა და განაკვეთის ტიპიც.
• ციკლური ბიზნესი + დიდი ვალი = სახიფათო კომბინაცია.