თუ მოგება-ზარალის ანგარიში ფილმია (რა მოხდა წლის განმავლობაში), ბალანსი ფოტოა: რა აქვს კომპანიას და რა მართებს ერთ კონკრეტულ დღეს.
ბალანსის განტოლება აქტივები = ვალდებულებები + საკუთარი კაპიტალი
ეს ყოველთვის ტოლდება. ლოგიკა მარტივია: ყველაფერი, რაც კომპანიას აქვს, ან ნასესხები ფულით არის ნაყიდი, ან მფლობელების ფულით.
მაგალითი
ბინა ღირს 200 000 ლარი. ბანკს 120 000 ლარი მართებ, 80 000 შენია. აქტივი (200 000) = ვალდებულება (120 000) + საკუთარი კაპიტალი (80 000). კომპანიის ბალანსიც ასეა, ოღონდ უფრო დიდი.
„მზიური ფუნთუშის“ ბალანსი (მლნ $) აქტივები ვალდებულებები და კაპიტალი ფული 20 მომწოდებლების ვალი 15 მარაგები (ფქვილი, შეფუთვა) 10 მოკლევადიანი სესხი 5 დებიტორები (რაც სხვებს მართებთ) 10 გრძელვადიანი სესხი 35 საცხობები და აღჭურვილობა 110 სხვა ვალდებულებები 15 სულ აქტივები 150 სულ ვალდებულებები 70 საკუთარი კაპიტალი 80
150 = 70 + 80. ✓
რით არის დაფინანსებული „მზიური ფუნთუშის“ აქტივები
ვალდებულებები 46.67% საკუთარი კაპიტალი 53.33% მოკლევადიანი და გრძელვადიანი ბალანსზე ყველაფერი ორ ჯგუფადაა დაყოფილი:
მოკლევადიანი — რაც ერთ წელიწადში გადაიქცევა ფულად (ფული, მარაგები, დებიტორები) ან უნდა გადაიხადო (მომწოდებლები, მოკლევადიანი სესხი).გრძელვადიანი — შენობები, აღჭურვილობა, გრძელვადიანი სესხები.ეს დაყოფა მნიშვნელოვანია: კომპანიას შეიძლება ბევრი აქტივი ჰქონდეს, მაგრამ თუ ისინი საცხობებშია „ჩაკეტილი“, ხოლო ხვალ ვალის გადახდაა საჭირო, პრობლემა შეექმნება. ამაზე მეექვსე გაკვეთილში ვისაუბრებთ.
ვალდებულებები : ყველა ვალი ერთნაირი არ არისსესხები — ამაზე პროცენტი იხდება და ვადაში უნდა დაფარო.მომწოდებლების ვალი — ჩვეულებრივი ბიზნესის ნაწილი, ხშირად პროცენტის გარეშე.ამიტომ ანალიტიკოსები განსაკუთრებით უყურებენ პროცენტიან ვალს (ჩვენს მაგალითში 5 + 35 = 40 მლნ).
საკუთარი კაპიტალი, ანუ აქტივებს მინუს ვალდებულებები, კომპანიის საბალანსო ღირებულებაა — თეორიულად, რა დარჩებოდა აქციონერებს, ყველაფერი ბალანსის ფასით რომ გაყიდულიყო და ვალები გადახდილიყო.
მაგალითი
„მზიური ფუნთუშის“ საბალანსო ღირებულება 80 მლნ დოლარია, ანუ ერთ აქციაზე 80 ÷ 20 = 4 დოლარი. აქცია ბირჟაზე 10 დოლარი ღირს — ბაზარი ბიზნესს საბალანსო ღირებულებაზე 2.5-ჯერ მეტად აფასებს, რადგან ის ყოველწლიურად მოგებას ქმნის.
მნიშვნელოვანია
ბევრი ძვირფასი რამ ბალანსზე საერთოდ არ ჩანს ან ძალიან დაბლა ჩანს: ბრენდი, კლიენტების ერთგულება, გუნდის ცოდნა. ამიტომ ტექნოლოგიური და ბრენდიანი კომპანიები ხშირად საბალანსო ღირებულებაზე ბევრად ძვირად იყიდება. საბალანსო ღირებულება უფრო სასარგებლოა ბანკებისა და ქარხნების მსგავსი „მძიმე“ ბიზნესების შესაფასებლად.
მოკლედ ბალანსი = ფოტო ერთ დღეს: აქტივები = ვალდებულებები + საკუთარი კაპიტალი. მოკლევადიანი და გრძელვადიანი ნაწილების დაყოფა ლიკვიდურობას აჩვენებს. პროცენტიანი ვალი ყველაზე მნიშვნელოვანი ვალდებულებაა. საბალანსო ღირებულება = აქტივები − ვალდებულებები; ბევრი ძვირფასი რამ ბალანსზე არ ჩანს. კურსი საგანმანათლებლოა და არ წარმოადგენს ფინანსურ რჩევას.